" مرد هزار چهره و... دیگر هیچ!"
(نگاهی به برنامه های نوروزی تلویزیون)
با گسترش شبکه های تلویزیونی در سال های میانی دهه ۷۰، برنامه های تلویزیونی از لحاظ کمیت سال به سال پیشرفت قابل ملاحظه ای داشته است. اما متاسفانه در سال های اخیر این برنامه ها از نظر تنوع کیفی به تکرار افتاده و برخی از آن ها بدون کوچکترین تغییراتی هر سال عرضه می شوند و بسیاری دیگر نیز با رنگ و لعابی تازه تر به بینندگان ارائه می گردند. برنامه های تلویزیون در نوروز امسال نیز از این قانون نانوشته جدا نبود و بار دیگر کیفیت فدای کمیت شد. مطابق معمول هر سال شبکه های اصلی تلویزیون مجموعه های ویژه خود را به روی آنتن بردند و در کنار آن به پخش فیلم های سینمایی و برنامه های مناسب حال و هوای عید پرداختند.
*** مجموعه های تلویزیونی : خیلی ممنون آقای مدیری!
نوروز امسال نام تلویزیون با مجموعه مرد هزار چهره (مهران مدیری) عجین شده بود. کمتر محفلی را می توانستیم پیدا کنیم که در آن حرفی از مهران مدیری و تازه ترین کارش زده نشود. مرد هزار چهره، بدون شک نه فقط بهترین کار پخش شده از تلویزیون در نوروز امسال بود، بلکه یکی از کارهای موفق کارنامه تلویزیونی مهران مدیری به حساب می آمد. مدیری این بار نیز از نویسندگان شناخته شده عرصه طنز تلویزیونی- خشایار الوند، محراب قاسم خانی و امیر مهدی ژوله- استفاده کرد و در کنار این تیم نویسنده پیمان قاسم خانی را به عنوان سرپرست قرار داده بود و نتیجه خوبی هم دریافت کرد. مرد هزار چهره هم کمدی موقعیت است و هم کمدی کلامی. معمولا در کمدی موقعیت تماشاگر با یک سری اتفاق های پشت سر هم و کمیک روبرو می شود که گاهی به فانتزی نیز پهلو می زند. مرد هزار چهره نهایت استفاده را از این مصالح دم دستی اش برده است. مسعود شصت چی (مهران مدیری)، مطابق کلیشه های معمول این کمدی ها، یک آدم ساده و بی دست و پا است که به قول خودش هفده سال در اداره بایگانی شیراز مشغول انجام وظیفه بوده و جز محافظه کاری و نظم کسی چیز دیگری از او ندیده است. او به خاطر رسیدن به عشق اش درگیر یک سلسله حوادثی می شود که از او چهره ای دیگر می سازد و موتور داستان مجموعه بر همین تم به پیش می رود. با وجود این که موضوع شباهت و جابجایی آدم ها تم بالقوه جذابی است، اما آن قدر در فیلم ها و مجموعه های خارجی و وطنی دیده و تکرار شده، که قطعا نباید جذابیت چندانی برای بیننده داشته باشد. اما این نکته را نباید از یاد برد که کلیشه اگر جیز بدی بود، هیچگاه کلیشه نمی شد. مهم استفاده درست از موضوع های تکراری است که مهران مدیری و گروه نویسندگانش این کار را به جذاب ترین و بهترین شکل ممکن انجام داده اند. اتفاق هایی که برای قهرمان مودب و اتو کشیده داستان پیش می آمد، به حوادث فیلمفارسی ها و آثار سینمای بالیوود نزدیک می شد، اما نوآوری و شوخی های نو و با طروات و گاه کمی جسورانه با قشرهای گوناگون اجتماعی و نیز ارائه تیپ های موفق و مختلف سبب شد که مجموعه در کمتر قسمتی دچار افت شود و منحنی حرکتی داستان آن به خوبی و با حفظ تازگی اش پیش برود و بیننده حساس و پیگیر نیز قید گرفتن ایرادهای بنی اسراییلی را بزند و با آسودگی خاطر به تماشای مجموعه بنشیند. جا دارد در همین بخش به نکته قابل اشاره ای در مورد کار مهران مدیری در سالیان اخیر اشاره کنیم. مدیری در چند مجموعه آخر خود، با هوشمندی و بر خلاف دیگر طنزپردازان تلویزیونی تاکید بیش از اندازه بر خود و توانایی هایش را کنار گذاشت و برای کسب موفقیت بیشتر، روی نقش های اصلی هر مجموعه اش و توانایی های بازیگران آن نقش ها در ارائه تیپ های مردم پسند مانور می داد و به همین خاطر در بیشتر مواقع، با اندکی افت و خیز، کارهای شسته و رفته و قابل قبول و گاه ماندگاری (نظیر پاورچین و شبهای برره) ارائه کرد. خیلی ها معتقد بودند که موفقیت مدیری مرهون استفاده درست و زیرکانه او از بازیگران توانای عرصه طنز است، اما مدیری در مرد هزار چهره شخصیت اصلی و دوست داشتنی مسعود شصت چی را با در نظر گرفتن توانایی های خود در ارائه تیپ های موفق بنا کرد و با یکه تازی هنرمندانه اش در این مجموعه، نشان داد که به مانند درخشش خاطره انگیزش در دوره جوانی در برنامه هایی نظیر نوروز ۷۲، ساعت خوش و جنگ ۷۷، هنوز هم می تواند در این قبیل کارها حرف اول و آخر را بزند و بی آنکه به ورطه ابتذال بیفتد، در کسب رضایت طیف وسیعی از بینندگان موفق باشد. مرد هزار چهره پس از گذراندن مقدمه و معرفی درست و کامل شخصیت اصلی خود به تماشاگر، در هر چند قسمت بر رویارویی و تقابل رفتاری و گفتاری قهرمان داستان با آدم های یک گروه یا طبقه تمرکز می کند. مسعود شصت چی که با هویت برادر زن آینده اش- سپهر جندقی- به تهران می آید تا جایزه بانک را دریافت کند، گرفتار خانواده طبیبیان می شود. از اینجاست که طنز همیشه ظریف مدیری خودنمایی می کند. این طنز جاری گاه با شوخی های کلامی همراه بود (نظیر ناشی بودن مسعود در برداشت ذهنی و استفاده از واژه های تخصصی پزشکی) و یا با خود نیش و کنایه های اجتماعی را به دنبال داشت (همانند به مسخره گرفتن قاعده های پوسیده بورژوازی و سایه انداختن طمع ثروت اندوزی بر شرافت پزشکی). در میان هنرپیشگان این اپیزود از مجموعه، بازی سیامک انصاری و پرویز فلاحی پور بیش از بقیه به چشم می آمد که البته بخشی از آن به تاکید خوب نویسندگان بر پروراندن نقش دکتر طبیبیان بزرگ و سهیل طبیبیان مدیون است. سایر نقش های این اپیزود در حد تیپ های معمول باقی مانده اند. اما یکی از نکات مثبت داستان این مجموعه شوخی با نیروی انتظامی و مناسبات آن بود که پیش از این کمتر کسی به سراغش رفته بود. مسعود برای فرار از دست خانواده طبیبیان، بی آنکه خود بخواهد در هیبت و پوشش سرهنگ غفاری در می آید و درگیر یک سلسله حوادث دیگر می شود. در اینجا نیز مدیری و نویسندگانش بی آنکه پا را از خطوط قرمز تعریف شده فراتر بگذارند، فضایی کمیک و دلنشین از یک کلانتری و افراد حاضر در آن ارائه می کند و در عین حال قضیه مربوط به برخورد نهادهای انتظامی با اراذل و اوباش را به بوته نقد می کشانند، هر چند که بر آن تاکید چندانی نمی ورزند. اینکه شصت چی در اثر قرار گرفتن در جو و محیط نظامی کم کم آدمی دیگر می شود و برای اعتراف گرفتن از یکی از شرورهای محله به خشونت روی می آورد و در عین حال با شماتت دیگر افراد حاضر در کلانتری مبنی بر رفتار درست با یک متهم طبق قوانین و موازین انتظامی و قضایی روبرو می شود، طنز قابل ملاحظه ای بود که مدیری و گروهش با تاکید بر رفتارهای غیرعقلانی و احساسی شصت چی در کسوت سرهنگ غفاری در سلب آسایش اهالی محل، به ظرافت از کنار آن گذشتند. در این اپیزود نیز نابلدی مسعود با قوانین و مقررات و درجه های نظامی و شیوه برخورد با مراجعه کنندگان به کلانتری لحظه های مفرح و جالبی را خلق کرد. در این بخش از مجموعه نیز باید از بازی بسیار خوب نصرالله رادش در نقش سرباز مردانی یاد کنیم که نشان داد او هنوز هم به مانند مجموعه خاطره انگیز ساعت خوش توانایی های بالایی در ارائه تیپ های گوناگون دارد و متاسفانه در سال های اخیر تولیدکنندگان مجموعه های طنز تلویزیونی کمتر به سراغ او رفته اند. ضمن اینکه پزمان بازغی با اینکه نقشی کاملا مثبت داشت و معمولا چنین کاراکترهایی در کنار دیگر شخصیت های نمایشی، برای بیننده جذابیت چندانی ندارند، در ارائه نقش خود موفق عمل کرد. شوخی با اهل ادب و هنر نیز دستمایه دیگر مرد هزار جهره بود. متاسفانه در این اپیزود مدیری و نویسندگانش کمی تند رفتند و همه را به یک چوب راندند. وقتی در کشوری مثل ایران که روحیه نقدپذیری در پایین ترین حد خود قرار دارد و هر طیف اجتماعی و شغلی برای خود حقی قائل است و نسبت به ارائه تصویری حتی کمی مخدوش از خود واکنش نشان می دهد (واکنش پرستاران نسبت به فیلم زیبا و ماندگار شوکران را یادتان هست؟)، بهتر است که کمی احتیاط کرد. این کار را مدیری در دو اپیزود قبل انجام داد و با نگاهی منصفانه و حتی کمی محتاطانه جامعه پزشکی و انتظامی کشور را نشان داد. ولی در اپیزود مربوط به ورود مسعود شصت چی در محفلی از ادیبان و هنرمندان جانب انصاف رعایت نشده است. درست است که این گروه تنها بخش بسیار کوچکی از اهل ادب و هنر بودند و متاسفانه چنین آدم هایی هنوز هم در عالم فرهنگ و هنر این سرزمین وجود دارند، اما نباید از یاد برد که این نگاه یکطرفانه می تواند در ذهن بیننده سبب تعمیم آن به تمامی گروه های روشنفکری و ادبی و هنری جامعه شود. این طرز نگاه که به دیدگاه های یکسویه اخیر سازمان صدا و سیما در قبال قشر روشنفکر جامعه بسیار نزدیک است، متاسفانه از ارزش های کیفی مجموعه کاسته است. با این وجود باز هم طنز کلامی و گاه موقعیت در این اپیزود حرف اول را می زد و تاکید مسعود در کسوت استاد توفان بر شعر بی سر و ته "لیست خرید" و ستایش آن از دید شاعران محفل و برداشت های سیاسی و اپوزیسیونی از آن و همچنین سخنرانی بسیار خوب و طعنه آمیز مسعود (یا همان استاد توفان) در جمعی از هنرمندان و اهل ادب، بسیار حساب شده و بامزه از کار آمده است. ضمن اینکه بازی سروش صحت و نادر سلیمانی در این اپیزود خوب و قابل قبول می باشد. اما بدون شک بهترین اپیزود مجموعه مرد هزار چهره ورود باز هم اتفاقی مسعود به داخل یک باند مافیایی است. در این قسمت ها مدیری و نویسندگان مجموعه دید طنازانه و انتقادی خود را از جامعه و محیط پیرامون شان به فضایی فانتزی و بامزه انتقال داده اند و در عین حال به یکی از بهترین فیلم های تاریخ سینما (مجموعه "پدرخوانده" ها) ادای دینی جذاب و کمیک و تازه کرده اند. فضای خلق شده توسط مدیری برای قهرمان داستانش در میان آن همه گانگستر اسلحه به دست موقعیت متناقض و بسیار جالبی شده که بیننده ای را هم که با فضای فیلم های گانگستری و به ویژه سری فیلم های پدر خوانده آشنایی چندانی ندارد، به خنده وا می دارد. کاراکتر رییس و دخترش دو پرسوناژ بسیار خوب و پرداخت شده بودند که به لطف بازی های جاندار و بسیار خوب علیرضا خمسه و بهاره رهنما توانستند به تیپ هایی جذاب و به یاد ماندنی در عرصه طنز تلویزیون بدل شوند. شوخی مدیری و نویسندگانش در استفاده از حیوانات در این اپیزود، جدا از دست انداختن فیلم های گانگستری، تماشاگر را به یاد دو فیلم آخر مسعود کیمیایی، حکم و رییس، می اندازد. مرد هزار چهره نسبت به سریال های پیشین مدیری کارگردانی بسیار سنجیده تر و بهتری داشت. شاهد این مدعا همان سکانس های دادگاه و میزانسن های قابل قبول مدیری در آن فصل ها بود که نسبت به فضاهای پلاتویی دیگر آثارش یک سر و گردن بالاتر می نمود و موید این نکته بود که او می تواند عرصه های جدیدتر و جدی تر را نیز بیازماید. بازی مدیری در تمامی سکانس های حضورش در مجموعه وزنه سنگینی برای کار بود و او در سکانس آخر دادگاه در واپسین قسمت نشان داد که در زمینه های جدی نیز قدرت عرض اندام دارد(سوای در نظر گرفتن بازی اش در مجموعه باغ گیلاس و فیلم دیدار در سال های میانی دهه هفتاد). در کل با احتساب تمامی نکات ضعف و قوت این مجموعه، جدیدترین کار مهران مدیری تنها سریال قابل بحث و نقد تلویزیون در روزهای عید نوروز بود. روزهایی که بیننده منتظر چشیدن طعم شیرین خنده بر لبانش است و مهران مدیری و گروهش توانستند این کار را به بهترین شکل ممکن انجام بدهند و یکی از قابل تامل ترین کارهای طنز را در چند سال اخیر تلویزیون ارائه کنند. همین هم در این آشفته بازار برنامه های ضعیف و سخیف تلویزیونی چیز کمی نیست و باید قدرش را دانست و گفت : " خیلی ممنون آقای مدیری!"
اما دیگر مجموعه های تلویزیون چنگی به دل نمی زد. سیروس مقدم، پرکارترین سریال ساز چند سال اخیر، با مجموعه پیامک از دیار باقی را در شبکه یک ساخت که با وجود بهره گیری از بازیگران خوب سینما و تلویزیون و ایده اولیه داستانی بالقوه تماشاگرپسند و البته تکراری اش (نویسنده فیلمنامه این مجموعه محسن تنابنده بود)، نتوانست کاری قابل قبول عرضه کند. شریفی نیا همان تیپ تکراری خود را در فیلم های دنیا و نصف مال من، نصف مال تو ارائه کرد و ماجرای زن دوم گرفتن شخصیت اصلی داستان و خود را به مردن زدن برای فرار از دست طلبکاران هم نتوانست کمک حال مجموعه باشد. گویا قرار بوده تنها عده ای از بازیگران شناخته شده دور هم جمع شوند و داستانی عامه پسند، بدون هیچ نوآوری در محتوا و فرم و البته با در نظر گرفتن پیام ها و پند و اندرزهای اخلاقی در پایان، به خورد بیننده بینوا داده شود و مسوولین تنها دل به آن خوش کنند که شبکه ملی به لطف تجربه بالای سیروس مقدم در عرصه مجموعه سازی پرشتاب و البته کم اشتباه، توانسته سریالی آبرومند تحویل بینندگان محترم بدهد! غافل از اینکه کسی نیست تا به حال سطح سلیقه مخاطبان که روز به روز در حال پایین آمدن است، فکری بکند. تنها نکته ای که در حین تماشای این مجموعه به چشم می آمد، کارگردانی مثل همیشه اغراق آمیز مقدم بود. کاربرد لنزهای تصویری کج و معوج و گل درشت و استفاده همیشگی او از دود و بخار تصنعی در سکانس های بی ربط و نوع نورپردازی غیر متعارف کار، دیگر این موضوع را ثابت می کند که باید این اغراق های تصویری را به عنوان بخشی از کار سیروس مقدم بپذیریم، به طوری که اگر فیلم و سریالی را که او ساخته، بدون عنوان بندی ابتدایی به بیننده ای آشنا به کارهای او نشان بدهیم، به راحتی می تواند حدس بزند که کار متعلق به جناب مقدم است! البته در این جا عیب این امر بر حسن آن می چربد! ضمن اینکه امیر معقولی که تصویربرداری خوبی در سریال اغما مقدم داشت (هرچند که آنجا هم زوایای اغراق آمیز دوربین را می دیدیم) در پیامک از دیار باقی بیشتر تابع خواسته های کارگردان شده بود و نتوانست به سبک نوآورانه تری نسبت به اغما برسد. نگارنده دو مجموعه دیگر شبکه های تلویزیونی را در حد چند قسمت دید که متاسفانه به دلیل پایین بودن سطح کار ادامه تماشای آن واقعا غیر قابل تحمل بود. به خصوص سریال قرارگاه مسکونی (جواد رضویان) که قرار بود سال گذشته پخش شود و روی آنتن نرفتن آن حرف و حدیث های بسیاری را به دنبال داشت. اما متاسفانه با دیدن حاصل کار تمامی انتظارها نقش برآب شد و تنها چیزی که برای بیننده باقی می ماند تعجب از عدم شخصیت پردازی درست در ارائه تیپ های کمیک و جذاب و تعدد بیش از اندازه و بی جای کاراکترها بدون در نظر گرفتن نقش آن ها در روند پیشرفت داستان بود. سریال نشانی (رامبد جوان) نیز که مهمان شبکه دو سیما بود، اگرچه نسبت به قرارگاه مسکونی سر و شکل بهتری داشت، اما بدون در نظر گرفتن اندک لحظه های درست و حسابی اش که قطعا زاییده حس طنز رامبد جوان است، چیز دندان گیری برای عرضه نداشت و درحد خیل عظیم مجموعه ها و فیلم های رنگارنگ تلویزیونی که هر روز به مانند قارچ از شبکه های مختلف سیما سبز می شوند، باقی ماند.
*** فیلم های سینمایی: مثل همیشه سینما چهار
چندین سال است که شبکه های تلویزیون برای کسب فیلم های سینمایی جذاب تر و مخاطب پسندتر در روزهای تعطیل نوروز با یکدیگر رقابتی داغ و نفس گیر دارند. اما متاسفانه حاصل این رقابت در امسال چندان جالب توجه نبود. شبکه های یک، دو، سه و پنج بیشتر به فیلم هایی خارجی روی آوردند که ارزش هنری چندانی نداشتند و خشونت و حادثه و هیجان و فضاهای غریب و تخیلی حرف اول و آخر را در آن ها می زدند. چیزی که متاسفانه خوراک روز تمامی تماشاگران در گوشه و نقاط جهان شده است. اما شبکه های یاد شده در میان این فیلم های پر زرق و برق به سراغ آثار مشهورتر و بهتر نرفتند و به نمایش فیلم های درجه دوم آمریکایی و آلمانی و آسیای میانه و شرق اکتفا کردند. البته در این میان گاه آثار مشهور سال گذشته سینمای روز دنیا نیز به چشم می خورد که فیلم اسکاری جایی برای پیرمردها نیست ( جوئل و اتان کوئن)، سرآمد آن ها بود که از شبکه سه با سانسورهایی بی مورد پخش شد. اما گل سرسبد برنامه های پخش فیلم های سینمایی مثل همیشه سینما چهار بود. محمد حمیدی مقدم با افتتاح برنامه سینما چهار در تابستان سال هشتاد و نمایش آثار ماندگار تاریخ سینما با کمترین سانسور، خیلی از جوانان و نوجوانان علاقه مند به سینما را در جمعه شب های سال های ابتدایی دهه هشتاد، پای تلویزیون نشاند. او سه سال پیش برنامه سینما یک را نیز افتتاح کرد که در قالب همین برنامه، نوروز سال هشتاد و چهار فیلم های برگزیده خوبی از شبکه یک به تماشاگران عرضه کرد. حال او مدتی است به خانه اصلی خود بازگشته و امسال هم اجرا و کارگردانی برنامه سینما چهار را بر عهده داشت که برآیند کیفی فیلم های پخش شده از این برنامه نسبت به سایر شبکه ها بسیار بهتر و قابل قبول تر بود. از جمله فیلم های مطرح پخش شده در شبکه چهار می توان به فیلم های قتل جسی جیمز به وسیله رابرت فورد ترسو (اندرو دومینیک) و مایکل کلایتون (تونی گیلوری) اشاره کرد که در مراسم اسکار امسال به عنوان نامزد در چند رشته حضور داشتند. فیلم های قابل بحث ۴۴ دقیقه و قرص زمان نیز از دیگر فیلم های مطرح خارجی این برنامه بود. میزان تولید فیلم های تلویزیونی ایرانی روز به روز حال افزایش است و امسال اولین سالی بود که در برنامه نمایش فیلم های سینمایی، بسیاری از آن ها در ساعت های خوب پخش می شدند که از میان آن ها می توان به فیلم رمز، ساخته محمد علی سجادی کارگردان نام آشنای سینمای ایران، اشاره کرد که در بخش مهمان جشنواره بیست و پنجم فجر نیز به نمایش در آمده بود و سوای پایان بندی نچسب اش سطح کیفی قابل قبولی داشت. البته در بسیاری از این آثار شاهد ضعف های آشکار تکنیکی و به خصوص محتوایی بودیم که لزوم نظارت بیشتر مسوولین امر را می طلبد. اما نکته مهم در میان فیلم های پخش شده، آشتی قابل ملاحظه تلویزیون با سینمای ایران بود. نوروز امسال از لحاظ میزان پخش فیلم های سینمای ایران در تلویزیون در میان چند سال اخیر بی سابقه بود. بحثی که همواره میان متولیان سینمای ایران با مسوولین سازمان صدا و سیما در سال های گذشته به چشم می خورد، همین بی اعتنایی سازمان به فیلم های سینمای ایران است. اما خوشبختانه نوروز امسال هم فیلم های ایرانی زیادی به روی آنتن رفتند و هم تیزر فیلم های روی پرده سینماها به میزان قابل توجهی از شبکه های گوناگون پخش شدند که امید است این روند رو به رشد ادامه داشته باشد. البته فیلم های پخش شده کیفیت چندان بالایی نداشتند و تنها به خاطر حال و هوای کمدی و شادشان در برنامه پخش قرار گرفتند که از آن جمله می توان به اخراجی ها (مسعود ده نمکی)، هوو (علیرضا داوود نزاد) ، قلقلک (مسعود نوابی)، سوغات فرنگ (کامران قدکچیان) و شاخه گلی برای عروس (قدرت الله صلح میرزایی) اشاره کرد. در میان فیلم هایی با کیفیت بهتر هم می توان روز سوم (محمد حسین لطیفی)، آرامش در میان مردگان (مهرداد فرید) ، اثیری (محمدعلی سجادی) و گوشواره (وحید موساییان) و لاکپشت ها هم پرواز می کنند (بهمن قبادی) را نام برد. اما متاسفانه پخش اثری جدید از تلویزیون و آن هم از برنامه وزینی و پرطرفداری همانند سینما چهار دلخوری برخی از صاحبنظران و کارشناسان اقتصادی سینما را به همراه داشت و آن هم فیلمی نبود جز ۱۴۰۸(مایکل هافستروم). سوای اینکه فیلم دارای چه میزان از ارزش های هنری و سینمایی است، نکته قابل بحث اکران همزمان این فیلم در سینما فرهنگ و سپیده به عنوان برنامه نوروزی است. متاسفانه اکران فیلم های خارجی که می تواند در کشاندن تماشاگران به سالن های با کیفیت استانداردهای روز کمک شایانی کند، به خاطر زودتر عرضه شدن کپی های نازل این فیلم ها در شبکه های توزیع غیرقانونی موفق نبوده است. حال فیلمی که با وجود در دسترس بودن نسخه های آن در نزد مردم، به خاطر بهره گیری از افکت های صوتی و تصویری قابلیت این را دارد که تماشاگران سینمارو را به سالن های سینما بکشاند، به راحتی و بدون هماهنگی با مسوولین پخش و توزیع فیلم های سینمایی کشور در تلویزیون به روی آنتن رفته است و تنها چیزی که برای بیننده پیگیر در این میان باقی می ماند، حسرت و حیرت از سیاست های غیر اصولی مسوولین تلویزیون است که مثل مشهور یک بام و دو هوا را به خاطر می آورد.
*** برنامه های تلویزیونی: تنها صداست که می ماند...!
شبکه های سیما، معمولا برنامه های گوناگونی را برای روزهای نوروز باستانی در نظر می گیرند. غالب این برنامه ها از یک یا دو مجری تشکیل شده که هر روز میزبان چند چهره سرشناس عرصه سینما، تلویزیون، ورزش و یا سیاست هستند و یا در جهت شناساندن نقاط دیدنی کشورمان به شهرهای گوناگون سفر می کنند. قالب تعریف شده و قراردادی برای این برنامه ها به همین صورت است و تفاوت ها تنها در جزییات اجرا و شیوه برنامه سازی تولیدکنندگان آن ها است. مهم ترین و پربیننده ترین برنامه هایی از این دست، اجرای زنده رضا رشیدپور و محمود شهریاری در ساعات قبل و بعد تحویل سال جدید در شبکه پنج سیما بود که با دعوت از مهمانان پرطرفداری نظیر استاد علی نصیریان، امین حیایی، محمدرضا گلزار، کامبیز دیرباز و محمد اصفهانی توانستند خیل عظیمی از بینندگان را پای این برنامه بنشانند. مسابقات هم بخشی دیگر از این برنامه ها بودند که همانند چند سال گذشته مسابقه مردان آهنین به خاطر رقابت داغ شرکت کنندگانش در زورآزمایی های غیرقابل تصور، بینندگان زیادی داشت. ضمن اینکه بازگشت رضا جاودانی پس از یک سال تاخیر و دشوار شدن آیتم های این مسابقه و نزدیک شدن آن ها به معیارهای جهانی، بر جذابیت های آن افزوده بود. اما در میان تمامی برنامه های تدارک دیده شده، برنامه هنر دوبله برای علاقه مندان به این هنر پرطرفدار و سینما دوستان، حال و هوای خاص خود را داشت. دیدن چهره های ماندگار عرصه دوبله نظیر استاد احمد رسول زاده، عطا الله کاملی، خسرو خسرو شاهی، جلال مقامی، سعید مظفری، ایرج رضایی، حسین عرفانی، منوچهر والی زاده، ژاله علو و استاد منوچهر اسماعیلی با آن صداهای ملکوتی و جاودان شان قطعا برای کمتر بیننده ای خالی از لطف بوده است. ضمن اینکه پخش قطعه هایی از فیلم های ماندگار تاریخ سینما از این برنامه با صدای مهمانان دعوت شده شور و حال خاصی به برنامه داده بود. اما نکته ای که در این برنامه باعث افت آن شده بود، عدم گفتگوی مجری (ناصر ممدوح) که خود از بزرگان دوبله ایران است، با مهمانان درباره فیلم های پیش از انقلاب و شخصیت های ماندگار و یا عامه پسند آن سینما بود که بسیای از این بزرگان با صدای خود به آن ها هویتی بخشیده بودند که متاسفانه این اغماض اجباری نتیجه سیاست های نادرست مسوولین هنری، سینمایی و تلویزیونی کشور در قبال آن هنرمندان در طول سه دهه گذشته بوده است. به هر حال برنامه هنر دوبله پس از برنامه خاطره انگیز صداهای ماندگار که در اواسط دهه هفتاد از تلویزیون پخش می شد، جز معدود کارهایی بود که در ستایش از قدرنادیده ترین هنرمندان این مرز و بوم ساخته شد. امید است تولید این برنامه با کیفیتی بهتر و با دعوت از تمام صداپیشگان پیشکسوت و حتی تازه وارد در شناساندن، اعتلا و زنده نگاه داشتن این هنر دوست داشتنی ادامه پیدا کند.
به هر حال صدا و سیما با در نظر گرفتن ضابطه ها و محدودیت ها و خطوط قرمز تعریف شده اش، نهایت تلاش خود را کرد تا برنامه هایی متناسب با حال و هوای نوروز تولید و پخش کند. هر برنامه ای قطعا گروه خاصی از بینندگان را نشانه می گیرد و در این میان وظیفه تلویزیون پوشش طیف وسیعی از بینندگان و برآورده کردن تمامی سلیقه هاست. اما نباید از یاد برد که تلویزیون با قدرت زیادی که در فرهنگ سازی دارد، می تواند بسیار بهتر از آنچه که در نوروز امسال عمل کرد، برنامه سازی کند. در میان این همه برنامه رنگارنگ و ریز و درشت تنها مهران مدیری و گروهش با ساخت مرد هزار چهره بودند که توانستند بخش قابل ملاحظه ای از مخاطبان با سطوح مختلف سلیقه ای را راضی بر مقابل جعبه جادویی بنشانند. امید است که در سال جاری و نوروزهای آتی شاهد افزایش کیفی برنامه های تلویزیونی باشیم. کاری که قطعا با اندکی برنامه ریزی و عدم اعمال سلیقه، امری شدنی است.
*** پی نوشت : امیدوارم روزهای زیبای نوروز باستانی به همه شما دوستان و عزیزان خوش گذشته باشد. این هم عکس سفره هفت سین امسال خونه ما که باز هم من با افتخار و علاقه وظیفه چیدن اش را بر عهده گرفتم. در سال جدید برای شما دوستان گل و تمام مردم ایران زمین آرزوی بهترین ها را از درگاه اهورای پاک خواستارم.
+ نوشته شده توسط امیررضا نوری پرتو در دوشنبه نوزدهم فروردین 1387 و ساعت
8:18 |
