تبليغاتX
سینمای ایران و جهان

      اين اولين يادداشت غيرسينمايي (تمام فوتبالي) ام در اين وبلاگ است. راستش مطلبي سينمايي نداشتم و مجبورم كه اين بار وبلاگ را تنها با نوشته اي در مورد صعود آلمان ها به مرحله يك چهارم نهايي جام ملت هاي اروپا به روز كنم. باز هم منتظر نظرها و انتقادهاي شما هستم. ضمن اين كه كامنت هاي فوتبالي دو پست قبلي هم خيلي خوب بودند. ممنون!

 

 

" فرار از كابوس با شليك كاپيتان "

 

 

     شب گذشته آلمان ها در بازي مقابل اتريش ميزبان توانستند با يك گل پيروز شوند و به عنوان تيم دوم گروه دو صعود كنند و حالا بايد در مرحله يك چهارم نهايي در مقابل پرتغال مدعي قرار بگيرند. مطمئنم براي تمام هواداران آلمان مهم اين بود كه ژرمن ها پس از آن شكست ناباورانه و تلخ مقابل كروات ها بتوانند به عنوان تيم دوم از اين گروه صعود كنند كه خدا را شكر اين اتفاق افتاد. اما براي من مهم تر اين بود كه آلمان بازي را از اتريشي ها ببرد كه خوشبختانه اين آرزو هم برآورده شد. با اين وجود راستش باري ژرمن ها خيلي جذبم نكرد! ژرمن ها با اين كه ديشب نشان دادند كابوس شكست مقابل كرواسي را با بازي منسجم شان فراموش كرده اند، اما نتوانستند مثل مسابقه اول شان در اين جام، خيلي روان و جذاب بازي كنند. هنوز ردپاي كمرنگي از آن سنگيني و خستگي مشهود در بازي مقابل كرواسي را مي توانستيم در ساق پاي بازيكنان آلمان ببينيم. آلمان ها ديشب تنها منطقي بازي كردند و منظم. هيچ مويي لاي درز بازي شان نمي رفت! آن ها در تمام خط دفاعي و مياني با هم هماهنگ بودند و بار ديگر با نظم بي نظيرشان حسرت خيلي ها را برانگيختند. ولي ديشب كمتر به سراغ آن فوتبال تازه و شناوري رفتند كه كه از جام جهاني تا بازي مقابل لهستان بازي مي كردند. البته مي توان براي اين عدم تمايل به ارائه يك بازي تماشاگر پسند از سوي آلمان ها دليل تراشي هم كرد.

     اتريشي ها در بازي شب گذشته بيشتر از آن كه به دنبال صعود باشند، مي خواستند مثل سوييسي ها در مقابل ديدگان هموطنان شان آبرومندانه از جام خداحافظي كنند. به همين خاطر خيلي سعي كردند بازي را جلوي ژرمن ها ببندند و هر جور شده يك امتيازي از حريف مدعي شان بگيرند. آلمان ها مثل بازي قبل بيشتر قرباني بازي بسته حريف شان شدند و در بيشتر لحظه ها راه شان براي يك بازي روان بسته بود. البته خود آلمان هم دست به عصا بازي مي كرد و تنها مي خواست از فشار رواني بازي قبل خارج شود و از گروهش بالا بيايد. ضمن اين كه يواخيم لو مي دانست در صورت صعود بايد با پرتغال بازي كنند و نمي خواست كه تمام انرژي بازيكنان اش در رويارويي با تيمي صرف شود كه چندان به صعود نمي انديشد. البته نبود شوان اشتايگر به دليل اخراج در بازي گذشته، نبود مارسل يانسن به دليل مصدوميت و همچنين آسيب ديدگي جزيي لام و پودولسكي هم مي تواند از دليل هايي براي بازي محتاطانه و برنامه ريزي شده ژرمن ها باشد. ضمن اين كه تركيب فعلي خط حمله آلمان (زوج كلوزه و ماريو گومز) اصلا جواب نداده و به نوعي بايد آن را پاشنه آشيل تيم در اين جام بدانيم. آلمان در اين سه بازي نشان داد به محض اينكه حريفش قصد ارائه يك بازي زيبا و تهاجمي دارد، مي تواند بازي واقعي اش را نشان دهد. اين مورد در بازي با لهستان بيشتر به چشم آمد، چون كه لهستاني ها مقابل آلمان بسيار شجاعانه بازي كردند و كمتر عقب نشستند. به همين خاطر است كه اميد داريم آلمان در بازي پرتغال آن بازي حقيقي و مورد علاقه طرفدارانش را ارائه كند.

     اما از لحاظ روحي و رواني يك موضوع خيلي مهم آلمان ها و هواداران شان را در اين چند روز اذيت مي كرد. آلمان پس از آن قهرماني مقتدرانه و به ياد ماندني در يورو ۱۹۹۶، در دو جام بعد حتي نتوانست از مرحله اول بالا بيايد و به همين دليل خيلي از بدخواهان مي گفتند كه آلمان براي سومين بار پياپي اين كابوس دردناك را تجربه خواهد كرد. ولي ژرمن ها در بازي ديشب ثابت كردند كه آن دوره هاي تلخ ديگر تمام شده و برای تحقق بلندپروازي هاي شان با تمام نيرو آماده مبارزه هستند. در بازي ديشب ميشائيل بالاك گذر از  پيچ خطرناك اين كابوس سمج و سنگین را بر عهده گرفت و با آن شوت سركش و غير قابل مهارش ارتش منظم آلمان ها را به سلامت به مرحله بعد رساند.

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                

                               

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                             

                                                                     

     بازي پنجشنبه شب مقابل پرتغال يك مسابقه حيثيتي براي هر دو تيم است. پرتغال مي خواهد انتقام شكست تلخ ديدار رده بندي جام جهاني را بگيرد و آلمان مي داند اين اولين رويارويي رسمي اش با پرتغال در جام ملت ها پس از آن شكست سه بر صفر مقابل در يورو ۲۰۰۰ است و بدش نمي آيد كه پس از بازي درخشان اش در رده بندي جام جهاني، يك بار ديگر طعم شيرين پيروزي را مقابل حريف قدرش بچشد. خيلي ها معتقدند كه پرتغال برنده بي چون و چراي بازي اين دو تيم است، اما ما ژرمن ها هيچ گاه كاري به اين پيش بيني ها نداريم و دوست داريم هماني باشيم كه مي خواهيم. خود من هم شانس پرتغال را براي برنده شدن بيشتر مي دانم، ولي به اراده پولادين تيم محبوبم هم ايمان دارم. يادمان نرود شعار آلمان در اين جام اينست: " يك تيم، يك هدف" . 

     تمام آلمان بازها! بياييم تا ته بازي با پرتغال براي سرافرازي بازيكنان دوست داشتني مان دعا كنيم!

+ نوشته شده توسط امیررضا نوری پرتو در سه شنبه بیست و هشتم خرداد 1387 و ساعت 13:19 |

 

" اكنون كجا ايستاده ايم؟!"

 

نگاهي به سير نزولي سينماي كودك و نوجوان در ايران،

به بهانه قرار داشتن در آستانه برگزاري بيست و دومين جشنواره بين المللي فيلم كودك

 

 

 

 

     اين روزها در آستانه برگزاري بيست و دومين جشنواره بين المللي فيلم كودك و نوجوان هستيم و به دنبال آن بسياري از گفتگوها و خبرهاي منتشر شده در حيطه سينماي ايران به سمت و سوي لزوم نگاهي درست به سينماي كودك و نوجوان معطوف شده است. اما بايد ديد تا چه ميزان اين نوع خط كشي ها و ارائه ديدگاه هاي دلسوزانه كارساز بوده است. براي ورود به اين موضوع بهتراست به گذشته اي نه چندان دور بازگرديم؛ به حدود دو دهه قبل. دهه شصت اوج سياست هاي ديكته شده مسئولين سينمايي در رابطه با توليد و پخش فيلم بود و همه توليدكنندگان و دست اندركاران سينما بايد در مسيري اصولي،تعيين شده و گاه سليقه اي پيش مي رفتند. اين نوع نگاه به سينما به مذاق خيلي از سينماگران و حتي مورخان و نويسندگان سينمايي خوش نيامد و هنوز هم از سينماي آن دوره به عنوان سينماي گلخانه اي ياد مي كنند. با اين حال در آن دوران ، به خاطر ممنوع شدن بسياري از مولفه هاي سينماي عامه پسند و تجاري، سينماي ايران از لحاظ كيفي در بسياري از ژانرها به اوج شكوفايي خود رسيد. يكي از اين گونه ها سينماي كودك و نوجوان بود. كافيست براي اثبات اين مدعا به فهرست توليد فيلم ها در آن سال ها و نيز جدول فروش آثار سينماي ايران نگاهي بيندازيم. در همان دهه شصت بود كه كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان به يمن فعاليت درخشان و مستقل خود در پيش از انقلاب و در زمينه ساخت فيلم هاي كوتاه و انيميشن با موضوع كودك و براي كودكان و نوجوانان، توانست در بدنه اصلي سينماي ايران عرض اندام كند و آثاري را توليد كند كه علاوه بر اينكه در يك سطح كيفي قابل قبول قرار داشتند، برخي از نمونه هاي موزيكال و شاد آن فيلم ها، توانستند خيل عظيم تماشاگران را به سالن هاي سينماها بكشانند. هنوز هم براي بسياري از بچه هاي آن زمان، شنيدن نام آن فيلم ها با خاطراتي خوب و دلنشين همراه است. جدا از كانون پرورش فكري، بسياري از تهيه كنندگان بخش خصوصي نيز با تكيه بر اقبال چنين آثار شاد و مردم پسندي، دست به توليد اين قبيل فيلم ها زدند و در بيشتر موارد پاسخ خوبي را هم از مخاطبان دريافت كردند. در كنار آن جشنواره بين المللي فيلم كودك و نوجوان كه همه ساله در اصفهان برگزار مي شد، رفته رفته در سال هاي انتهايي دهه شصت شكلي كاملا حرفه اي به خود گرفت؛ به طوري كه بسياري از فيلم هاي مطرح كودك و نوجوان از سينماي اروپا و آسيا متقاضي شركت در اين جشن بزرگ سينمايي بودند و حتي اقبال اين جشنواره به مرزي رسيد كه عده اي در آن روزها، اين جشنواره را رقيبي جدي و برتر براي جشنواره به اصطلاح بين المللي فجر مي پنداشتند. فيلم هايي از قبيل مدرسه موش ها (مرضيه برومند، محمدعلي طالبي)، گلنار (كامبوزيا پرتوي)، دزد عروسك ها (محمدرضا هنرمند)، گربه آوازخوان (كامبوزيا پرتوي) از آثار پرفروش سينماي كودك در دهه شصت بودند، ضمن اينكه فيلم هاي مطرح و ارزشمندي همچون دونده (امير نادري)،كليد (ابراهيم فروزش)، خانه دوست كجاست؟ (عباس كيارستمي)، باشو غريبه كوچك (بهرام بيضايي) و مشق شب (عباس كيارستمي) را مي توان از نمونه هاي مثال زدني و ماندگار اين سينما در آن روزها ناميد. دهه هفتاد نيز با اقبال سينماي كودك و نوجوان همراه بود و جشنواره فيلم كودك اصفهان نيز با نوآوري هاي چشمگيري همچون استفاده از دوبله همزمان براي فيلم هاي خارجي و دعوت از چهره هاي مطرح و بين المللي سينماي كودك، روزهاي اوج خود را سپري مي كرد. در بخش خصوصي هم با باز شدن دست تهيه كنندگان، بسياري از آن ها به سمت ساخت آثاري رفتند كه زرق و برق بيشتري براي جذب مخاطب كودك و تمام خانواده ها داشتند و در واقع سازندگان آن ها به نوعي كيفيت را فداي فروش بالا در گيشه كردند. نمونه مشهور آن هم فيلم كلاه قرمزي و پسرخاله (ايرج طهماسب) است كه با بهره گيري از محبوبيت بي حد و حصر اين دو عروسك تلويزيوني، به يكي از پرفروش ترين و خاطره انگيزترين فيلم هاي تاريخ سينما بدل شد. سفر جادويي (ابوالحسن داوودي)، الو الو من جوجوام! (مرضيه برومند)، دره شاپرك ها (فريال بهزاد)، علي و غول جنگل (مسعود رسام و بيژن بيرنگ) از ديگر فيلم هاي كودك و نوجوان در سال هاي ابتدايي دهه هفتاد بودند كه توانستند در گيشه موفقيت خوبي كسب كنند. اما سال هاي مياني دهه هفتاد، آغاز روزهاي تيره بختي سينماي كودك و نوجوان بود. مسئولين سينمايي وقت، جشنواره فيلم هاي كودك و نوجوان اصفهان را چندان جدي نمي گرفتند، به طوري كه برگزاري آن براي چند سال پياپي با وقفه هايي همراه بود كه اين بي نظمي و ناهماهنگي صداي اعتراض و انتقاد خيلي ها را در آورد. پس از آن براي يك سال شهر كرمان ميزبان اين جشنواره شد و حالا هم چند سالي است كه جشنواره فيلم كودك در شهر همدان برگزار مي شود و البته ديگر آن شكوه و طراوت سال هاي ابتدايي را نمي توان در آن مشاهد كرد. از طرفي در نيمه دوم دهه هفتاد، با آزاد گذاشتن دست فيلمسازان براي سرك كشيدن در موضوع هاي ملتهب اجتماعي و استقبال بيش از اندازه مردم از تماشاي چنين جسارت هاي موضوعي (البته چند سال بعد اين گونه سينمايي هم به دليل افراط تهيه كنندگان در استفاده از مولفه هاي سطحي جوان پسند به بيراهه كشيده شد)، ديگر كمتر كسي به فكر سينماي كودكان و نوجوانان بود، به طوري كه گروه ثابت سينماهاي نمايش دهنده اين فيلم ها، در عمل برچيده شد و سالن هاي اين گروه سينمايي پذيراي آثاري سينمايي مناسب حال بزرگسالان شدند. حتي نهادي همانند كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان نيز قيد توليد فيلم هاي پرمخاطب كودك و نوجوان را زد و در زمينه ساخت آثار هنرمندانه و قابل بحث و نقد نيز كار خاص و مهمي را انجام نداد. فيلم هاي توليدي كانون در اين سال ها دوباره در راستاي آثاري شخصي و تجربي جاي گرفته اند و عملا بخش توليد حرفه اي آن حرفي براي گفتن نداشته و اين به معناي بازگشت اين نهاد فعال و مهم  به نقطه شروع خود است. با اين حال در ميان هشتاد فيلم توليدي در سال مي توان آثاري با مضمون كودك و نوجوان (و نه براي كودكان) يافت كه البته حرف چنداني هم براي گفتن ندارند و در سيستم بي هدف و سليقه اي پخش و اكران كنار گذاشته مي شوند. در كنار اين نكته هاي اشاره شده، بايد پذيرفت كه در عصر فناوري و پيشرفت استفاده از فرمول هاي رايج دو دهه قبل ديگر چاره ساز نيست. در اين دنياي مدرن و پرسرعت، كودكان و نوجوانان به جديدترين بازي هاي رايانه اي و انواع و اقسام انيميشن هاي جذاب و نوآورانه والت ديسني و پيكسار و از همه مهم تر به دنياي فانتزي هري پاترها، ارباب حلقه ها و نارنيا دسترسي آسان دارند و نبايد از آن ها توقع داشت به تماشاي فيلم هايي بنشينند كه فاقد آن جذابيت ها و زرق و برق هاي موجود در جهاني هستند كه ذهن آن ها را هر روز و هر ساعت هدف خود قرار داده است. به همين دليل بايد با ديگاهي دلسوزانه و كارشناسي شده به سينماي كودك نگاه كرد و بودجه كافي و حمايت هاي معنوي خوبي براي توليد آثاري در اين زمينه فراهم كرد تا با خلق فيلم هايي جذاب و در عين حال مناسب با فرهنگ ملي و مذهبي مان، بتوانيم سينماي كودك و نوجوان را بار ديگر و اين دفعه با سر و شكلي تازه و با طراوت زنده كنيم و به موفقيت آن دل خوش نماييم. در غير اين صورت اين وضعيت اسف بار جز تعطيلي كامل اين سينما، چيز ديگري به دنبال نخواهد داشت. كيست كه نداند فيلم هايي از قبيل جعبه موسيقي(فرزاد موتمن)، هامون و دريا (ابراهيم فروزش)، در ميان ابرها (سيدروح الله حجازي)، كتوني سفيد (محمدابراهيم معيري) و خاك سرد (رضا سبحاني) كه پيش از اين در جشنواره فيلم فجر به نمايش درآمده اند و نتوانسته اند نظري مثبت را به خود جلب كنند، به هيچ وجه مناسب نمايش براي بچه هاي اين مرز و بوم نمي باشند، ولي متاسفانه در اين ميان هيچ كس به فكر نيست و چاره اي نمي انديشد.

     در يك ماه گذشته از اكران بي سرو صدا و فروش تاثربرانگيز و بسيار پايين فيلم روزي كه حسني مرد شد(كيانوش و كوروش دالوند) خبرهايي به گوش رسيده كه تاسف تمام متوليان و سينماگران عرصه كودك و نوجوان را برانگيخته است. گويا با اين نوع نگاه به سينماي كودك و نوجوان بايد تنها به گذشته درخشان اين سينما دل ببنديم و با تاسف از خود بپرسيم : " اكنون كجا ايستاده ايم؟".

 

-------------------------------------------------------

 

" آن نود دقيقه لعنتي...! "

 

 

     خب! ديشب آلمان ها در جام ملت هاي اروپا دومين بازي خود را مقابل كرواسي انجام دادند و ناخواسته در مسير دلخواه حاسدان و ناقدان (واژه اي كه بهمن فرمان آرا در فيلم خانه اي روي آب از زبان كاراكتر پدر دكتر سپيدبخت، با بازي استاد انتظامي، بيان كرد و من آن را خيلي دوست دارم) پيش رفتند و بازي را دو بر يك به حريف كروات خود واگذار كردند. دوست ندارم در اين يادداشت كوتاه حرف الكي بزنم و دست به دامان ابر و باد و مه و خورشيد و فلك بشوم و هزار تا دليل ريز و درشت بياورم كه علت اين شكست ناراحت كننده چه بوده و حق ما برد بوده و از جور مزخرف ها...! ديشب نه داور بد قضاوت كرد و نه باران زمين را خراب كرده بود و نه گل اول كرواسي آفسايد بود و نه گل دوم شان از خطاي روي مهاجم آلمان به دست آمد و نه كروات ها  فراتر از حد تصور بودند.

     تنها عامل شكست ژرمن ها در بازي ديشب خودشان بودند و خودشان! كسي هم نمي تواند منكر اين موضوع شود. ديشب آلمان ها، آن آلمان هميشگي نبودند. تمام نود دقيقه بازي ديروز براي من به مانند يك كابوس بود؛ كابوسي تلخ و فراموش نشدني.  كاري هم به اين ندارم كه خيلي ها مي گويند حالا چيزي نشده و هنوز آلمان فرصت دارد و يا برخي از بدخواهان با نوعي خوشحالي آميخته به مرتبه اي از پست فطرتي بيان مي كنند كه از آلمان بيشتر از اين انتظار نمي رود. براي ما "آلمان بازها" مسابقه شب گذشته يك بازي حساس و حيثيتي بود. يكي از تلخ ترين شكست هاي تيم محبوبم در تاريخ فوتبال همان باخت لعنتي سه بر صفر مقابل كرواسي در مرحله يك چهارم نهايي جام جهاني سال ۱۹۹۸ بود. هيچ وقت اشك هايم را زماني كه داور سوكر گل سوم را به آلمان زد، فراموش نمي كنم. در چند ماه گذشته براي بازي ديشب لحظه شماري مي كردم. چون ايمان داشتم آلمان ها در اندازه اي هستند كه بتوانند آن باخت فراموش نشدني را جبران كنند. با اين كه در طول اين چند سال يكي دو بار هم در ديدارهاي دوستانه كرواسي را برده بودند، اما سال ها بود كه منتظر چنين فرصت مهمي بودم. ملاك براي پاك شدن خاطره تلخ آن شب گرم تابستان سال ۱۳۷۷ مي توانست بازي ديشب باشد. ولي افسوس كه نشد! همه معادله ها به هم ريخت و گويي به پاي آلمان ها وزنه هاي سنگين وصل كرده بودند. اگر به حساب هواخواهي متعصبانه ام از ژرمن ها نگذاريد، معتقدم حق آلمان در بازي ديشب باخت نبود. آلمان ها مي توانستند مساوي زمين را ترك كنند، مثل هميشه مردان لحظه هاي دشوار باشند؛ اما نبودند. زماني كه گل دوم را دريافت كرديم مطمئن بودم آلمان بازنده زمين را ترك مي كند. حتي وقتي كه لوكاس پودولسكي آن گل زيبا را در گوشه دروازه كروات ها جاي داد، مي دانستم آلمان شخصيت يك بازنده را دارد. حتي به هوا پريدن ام در مقابل تلويزيون را هم باور نمي كردم و يا اخراج شوان اشتايگر ناراحتم نكرد! در تمام نود دقيقه بازي ديشب همه چيز بر ضد ما پيش مي رفت؛ از دفاع چندلايه و منسجم كروات ها و مهارت قابل ستايش آن ها در ارائه يك بازي "بازي خراب كن" تا نبود روحيه متعصبانه هميشگي در بين بازيكنان آلمان. ضمن اين كه بازي مقابل كرواسي ايمان من را نسبت به شايستگي هاي يوآخيم لو كمرنگ كرد. در تمام مدتي كه آلمان در جام جهاني بازي به بازي بهتر مي شد و خيلي ها را از اين تحول چند روزه اش متعجب كرده بود، وجود تئوريسين بزرگي همانند يوآخيم لو را در كنار يورگن كلينزمن محبوبم، عامل اصلي اين پيشرفت چشمگير مي دانستم. حتي زماني كه زمامداران فوتبال آلمان، او را به عنوان سرمربي تيم انتخاب كردند و او نيز پاسخ اعتماد آن ها را داد و موفق شد تيم ما را به عنوان اولين كشور راه يافته به مسابقات يورو ۲۰۰۸ ببرد، ديگر شك نداشتم يوآخيم همان قيصر دوم براي فوتبال آلمان است (آن شكست سه بر صفر را مقابل چك در مرحله مقدماتي جدي نمي گيرم، چون ما پيش از آن صعود كرده بوديم و چك را در بازي رفت در خود كشور چك دو بر يك شكست داده بوديم و آن مسابقه براي ما تنها حكم يك ديدار تداركاتي داشت). اما مسابقه شب گذشته اين باور من را خدشه دار كرد. پافشاري لو براي نگاه داشتن ماريو گومز در خط حمله، عقب نگاه داشتن فيليپ لام و اجازه ندادن به او براي آن نفوذهاي معركه اش، نياوردن باستين شواين اشتايگر تا زمان دريافت گل دوم و نداشتن هدفي مشخص از آوردن ديويد اودونكور، همه و همه دست به دست هم دادند كه بدجور كفرم را درآوردند. با گذشت زمان بيشتري از بازي ديشب، ديگر نمي توانستم ته آن احساس خوشايندي را كه نسبت به يوآخيم لو داشتم، به آساني ببينم.

     به هر حال بازي ديشب هر چه بود، تمام شد! هنوز هم اميد دارم كه آلمان ها مي توانند همه چيز را از نو شروع كنند. بازي مقابل يكي از دو ميزبان نه چندان قدرتمند بازي ها (اتريش)، كه البته شانس هايي هم براي صعود دارد، بيشتر از آن كه آسان باشد، دشوار به نظر مي آيد. با اين وجود اگر ژرمن ها داعيه قهرماني دارند، بايد آن نود دقيقه لعنتي مقابل كرواسي را فراموش كنند و بهتر از بازي با لهستان و مسابقه هاي اخيرشان بازي كنند. يادمان نرود اگر صعود كنيم به احتمال قريب به يقين با پرتغال رو در رو مي شويم؛  پرتغالي كه يك بار در رده بندي جام جهاني ۲۰۰۶ عنوان سومي جهان را با شكستي تلخ مقابل ما از دست داد و اكنون به مانند پلنگي زخمي اماده رو در رويي با آلمان هاست. از پايان بازي ديشب خيلي سعي كرده ام آن نود دقيقه لعنتي را فراموش كنم، اما تا الآن موفق نبوده ام. با اين وجود هر بار كه از اين تلاش ذهني نااميد مي شوم، با خودم مي گويم آلمان ها هنوز هم مي توانند مردان لحظه هاي دشوار و غيرقابل پيش بيني باشند. فوتبال معادله اي پيچيده اي دارد. شايد در همين جام دوباره با كروات هاي سختكوش روبرو شويم. شايد آن جا همان ميعادگاهي است كه بتوانيم انتقام تمام اين سال ها را بگيريم. اگر هم نه، شايد وقتي ديگر!

     ***پي نوشت: قبل از بازي ديشب با خودم گفتم اگر آلمان پيروز شد، يادداشت وبلاگم را با اين عنوان شروع مي كنم: " انتقام به سبك آلماني!" اما براي تنبيه خودم و تمام آلمان دوست هاي خوش باور اين تيتر را انتخاب كردم: " آن نود دقيقه لعنتي...!".
+ نوشته شده توسط امیررضا نوری پرتو در جمعه بیست و چهارم خرداد 1387 و ساعت 18:39 |

 

"ما از راه ديگري مي رويم"

 

مروري اجمالي بر كارنامه سينمايي و تلويزيوني نادر ابراهيمي

 

 

     كساني كه پيگير ادبيات معاصر ايران هستند، بدون شك نادر ابراهيمي را مي شناسند. او كه متولد چهاردهم فروردين ماه سال ۱۳۱۵ بود، روز پنجشنبه شانزدهم خرداد در سن هفتاد و دو سالگي و پس از يك تحمل يك بيماري طولاني مدت از دنيا رفت. ابراهيمي كه از سيزده سالگي به يكي از جريان هاي سياسي مخالف حكومت سابق پيوسته بود، از همان دوران نوجواني اش به ادبيات علاقه خاصي نشان داد و در سال هاي ابتداي دهه سي توانست ديپلم ادبي خود را از مدرسه دارالفنون بگيرد و در ادامه براي تحصيلات عالي ابتدا دانشكده حقوق دانسگاه تهران را برگزيد، اما اشتياق بي حد و حصر او به ادبيات و نوشتن داستان سبب شد كه پس از دو سال تحصيل در حقوق، رشته ادبيات و زبان انگليسي را انتخاب كند و با درجه ليسانس از اين رشته فارغ التحصيل شود.

     شايد هيچ يك از فعاليت هاي هنري نادر ابراهيمي در اندازه و قواره كارنامه ادبي او نباشد، اما از طرفي دور از انصاف است اگر منكر تلاش او براي مستقل بودن در عرصه سينما، مستندسازي و ساخت مجموعه هاي تلويزيوني باشيم. به هر حال او يك فرهيخته ادبي و فرهنگي بود و نمي خواست كه در زمينه تصويرسازي با جريان هاي روز مبتذل و يا سطحي حاكم پيش برود. نادر ابراهيمي در سال ۱۳۴۸ اولين فيلمنامه اش را با نام صداي صحرا نوشت و منتشر كرد. او كه مدتي در تركمن صحرا به انجام كارهاي فني مشغول بود، شناخت خوبي از زندگي و فرهنگ مردم تركمن پيدا كرد. به همين خاطر بر خلاف سينماگران آن زمان كه تفكري نادرست نسبت به اقوام ايراني داشتند، تمام تلاش خود را در فيلمنامه صداي صحرا به خرج داده بود كه از ساده انديشي ها و نيز حادثه پردازي هاي جعلي پرهيز كند و به واقعيت نزديك شود. در همين زمان بود كه او در زمينه مستند سازي براي تلويزيون نيز خود را محك زد. مستند چهل و چهار دقيقه اي "صعود به قله علم كوه" و نيز مستند پانزده دقيقه اي "گل هاي وحشي منطقه آذربايجان" (به عنوان اپيزودي از مستند گل هاي وحشي ايران) را براي تلويزيون ملي ساخت. اما نادر ابراهيمي يكي از اولين كاگرداناني بود كه با شكل گيري كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان در زمينه فيلم سازي براي كودكان و نوجوانان فعاليت كرد. خيلي از بزرگان و نام آوران سينما همانند عباس كيارستمي، ابراهيم فروزش، بهرام بيضائي، ناصر تقوايي، امير نادري، شاپور قريب و مسعود كيميايي يا از اين مركز كار خود را شروع كردند و يا دراوج دوران فيلم سازي شان خواستند در بخش فيلم سازي كانون نيز طبع آزمايي كنند و البته بيشترشان هم موفق بودند. نادر ابراهيمي نيز آغاز اين دوران درخشان از فعاليت سينمايي كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان را براي تجربه گرايي و محك زدن خود مناسب ديد. او فيلمنامه انيمشين" آن كه خيال بافت و آن كه عمل كرد" (مرحوم مرتضي مميز، ۱۳۵۰) را تنظيم كرد و سال بعد نيز فيلمنامه داستاني "ما از راه ديگري مي رويم" را نوشت و كارگرداني كرد. در سال ۱۳۵۲ فيلمنامه صداي صحرا را به عنوان اولين تجربه بلند سينمايي مقابل دوربين برد. صداي صحرا در ارديبهشت سال ۵۳ در جشنواره سپاس به عنوان يكي از فيلم هاي برگزيده سال به نمايش در آمد، اما اكران آن تا يك سال بعد به تعويق افتاد و در گيشه نيز توفيق نيافت، ولي نظر نسبتا مساعد منتقدان و نويسندگان سينما را به خود جلب كرد. ابراهيمي، در نگارش ديالوگ ها و گفتار متن فيلم "مغولها" ، ساخته درخشان و متفاوت پرويز كيمياوي، همكاري نزديكي با كيمياوي داشت. البته ابراهيمي پيش از آن نيز با كيمياوي در نگارش گفتار متن مستند " پ، مثل پليكان" همكاري كرده بود. اما در سال ۱۳۵۳ او مهم ترين اثر دوران فيلم سازي خود را مقابل دوربين برد؛ آتش بدون دود. اين مجموعه كه با حال و هواي فيلم صداي صحرا و با همكاري بسياري از عوامل همان اثر ساخته شده بود، در هفته پاياني اسفند همان سال به صورت هفتگي از شبكه دو تلويزيون ملي به روي آنتن رفت و بر خلاف پيش بيني هاي اوليه كم كم جاي خود را در بين مردم باز كرد؛ به طوري كه عنوان يكي از محبوب ترين سريال هاي تلويزيون در آن سال ها را كسب كرد و كاراكتر اصلي اش ، گلن اوجا (با بازي منوچهر احمدي) محبوب مردم كوچه و بازار شد. سريال آتش بدون دود، سال بعد و بلافاصله پس از اتمام نمايش اش، به درخواست مردم از شبكه اول تلويزيون اجازه پخش مجدد گرفت. از نكته هاي جالب توجه اين مجموعه حضور كيومرث پوراحمد، فيلم ساز بزرگ و دوست داشتني سينماي پس از انقلاب، به عنوان دستيار در كنار ابراهيمي بود. موفقيت بزرگ ابراهيمي در ارائه تصويري زنده و نسبتا حقيقي از زندگي اقوام تركمن مسوولين وقت تلويزيون را به اين فكر انداخت تا او مجموعه اي ديگر در مورد سرزمين ايران بسازد. ابراهيمي سريال " سفرهاي دور و دراز هامي و كامي در وطن" را با نگاهي جالب و همه فهم به مسائل و مشكلات آموزشي و تربيتي و با پس زمينه اي از فرهنگ  و بافت گوناگون زندگي در سراسر ايران مقابل دوربين برد و نتيجه كار باز هم مورد توجه نسبي مردم و منتقدان قرار گرفت.

     پس از پيروزي انقلاب، نادر ابراهيمي باز هم بيشتر كار خود را بر روي داستان نويسي، چه در عرصه كودك و نوجوان و چه در زمينه داستان هاي بزرگسالانه، متمركز كرده بود و كار حرفه اي در سينما و تلويزيون را در اولويت دوم قرار مي داد و در اين زمينه هم يا مستند ساخت و يا به تدريس اصول سينما پرداخت. ابراهيمي در دانشگاه هنر و دانشكده صدا و سيما اصول داستان نويسي، فيلمنامه نويسي و نقد و تحليل فيلم را به هنرجويان و دانشجويان آموزش مي داد و در همان ابتداي دهه شصت، فيلمنامه "دست شيطان" را با موضوعي جاسوسي و پليسي براي حسين زندباف نوشت. نويسندگي و تدوين مجموعه "جمعه خونين مكه"، نويسندگي، تدوين و كارگرداني فيلم ۶۱ دقيقه اي "شركت نفت در سخت ترين سال ها"، نويسندگي، تدوين و كارگرداني مجموعه تلويزيوني "اسناد كهنه، تاريخ نو" و نويسندگي و كارگرداني فيلم مستند "صحراي دوگانه" بخشي از كارنامه فيلم سازي ابراهيمي در دهه هاي پس از انقلاب به حساب مي آيند. در سال هاي ابتدايي هفتاد نادر ابراهيمي دومين فيلمنامه منتشر شده خود را با نام آخرين عادل غرب روانه بازار كتاب كرد، ضمن آن كه توانست براي رمان هفت جلدي و مشهور آتش بدون دود عنوان بزرگ نويسنده برگزيده ادبيات داستاني بيست سال بعد از انقلاب را از آن خود كند. در سال ۱۳۷۶ او دومين فيلم بلند خود را در بخش غير رقابتي شانزدهمين جشنواره بين المللي فيلم فجر با نام " روزي كه هوا ايستاد" و با موضوع آلودگي هوا و محيط زيست به نمايش در آورد كه نتوانست توجهي جلب كند و به دليل فضاي خاصي كه داشت اكران سينماها را از دست داد و براي هميشه بايگاني شد. از نادر ابراهيمي سه نمايشنامه با نام هاي اجازه هست آقاي برشت؟، يك قصه معمولي و قديمي در باب جنايت و وسعت معناي انتظار نيز به چاپ رسيده است.

     بسياري از اهل ادب و انديشه، نادر ابراهيمي را با همان رمان ها و داستان هايش مي شناسند و قبول دارند. اما نبايد از ياد برد كه كارنامه او در عرصه هاي هنري و فيلم سازي نيز چندان كم فروغ نبوده است. ابراهيمي اگر چه نتوانست در عرصه فيلم سازي حرفه اي و مستندسازي جريان ساز شود، اما با كارهايش ثابت كرد كه مي خواهد  در راهي تازه و تجربه گرا گام بردارد و در اين زمينه اسير محدويت ها و كج انديشي ها نشود. روحش شاد و يادش گرامي باد. 

-------------------------------------------------------------------------------

 دوستاني كه هميشه نسبت به من لطف داشته اند و نوشته هايم را دنبال كرده اند، خوب مي دانند در مدت نزديك به يك سال و نيمي كه از عمر اين وبلاگ گذشته،سعي كردم به جز " سينما " در مورد موضوع هاي ديگر بحث نكنم و وبلاگم يك محيط مجازي تخصصي درباره هنر ناب هفتم باشد.

     اما اين روزها سيزدهمين دوره مسابقات فوتبال جام ملت هاي اروپا در حال برگزاري است و نمي شود به آساني از كنارش گذشت. به ويژه وقتي تيم مورد علاقه تمام عمرم، آلمان، در اين تورنمنت جذاب و دوست داشتني حضوري جدي و اميدواركننده دارد. مي دانم خيلي ها در ايران و حتي در دنيا كه "فوتبال باز" هستند، از آلمان خوششان نمي آيد! اما بر خلاف خيلي از طرفداران آلمان در ايران  كه هم سن و سال من هستند و از قهرماني ژرمن ها در جام جهاني سال ۱۹۹۰ عاشق فوتبال منظم ژرمن ها شدند، من از كمي قبل تر و پيش از آن جام به ياد ماندني، عاشق و كشته و مرده آلمان شده بودم! دليل اش هم دقيقا يادم نيست! در پس ذهن غبار گرفته ام يك بازي دوستانه بين آلمان و انگلستان را در سال هاي مياني دهه هشتاد ميلادي به ياد مي آورم كه در آن آلمان سه بر صفر پيروز شد و يادم هست سر آن بازي کلی از برد آلمان کیف کردم. البته بخشي از اين علاقه ريشه در سينما هم دارد. يادم هست آن سال ها عاشق فيلم هايي با مضمون جنگ جهاني دوم بودم. خاطرم هست از همان موقع از هيتلر و سربازان آلماني خوشم مي آمد! خلاصه هر چه هست من يك "عشق آلمان" تمام عيار هستم كه در تمام رگ هاي فوتبالي ام خون آلمان جريان دارد! به همين دليل سعي دارم در مدت برگزاري اين مسابقات و در صورت پيروزي ها و صعود ژرمن ها به مرحله هاي بالاتر، نوشته هايي در پي نوشت هاي پست هايم بگذارم . خيلي خوشحال مي شوم اگر دوستان نظر بدهند. مطمئن باشيد من آدم دموكراتي هستم و هر كس هر نظري كه دوست دارد، حتي بر ضد تيم محبوبم، مي تواند در قسمت كامنت ها بگذارد و نظر ديگر دوستان را بشنود و در صورت تمايل بحث كند. مثل هميشه هيچ يك از كامنت ها پاك نخواهد شد و خودم هم در كل كل هاي فوتبالي شركت خواهم كرد. اميدوارم به دوستان عزيزم در اين بحث هاي غير سينمايي و صدر در صد فوتبالي خوش بگذرد!

 

" ديشب در آسمان ها بوديم "

 

 

 

     شب گذشته آلمان اولين بازي خود را مقابل لهستان انجام داد. در همان دقيقه هاي ابتدايي بازي، وقتي چهره مصمم يوآخيم لو را بر صفحه تلويزيون ديدم، مطمئن شدم كه ژرمن ها بدون پيروزي زمين را ترك نخواهند كرد. با اين حال ،همانند هميشه، استرس يقه ام را چسبيده بود و مقابل جعبه جادويي مثل سير و سركه مي جوشيدم. استواري لهستاني ها و چند خطر نصفه و نيمه اي كه بر دروازه تيم مان ايجاد كردند و همچنين به هدر رفتن فرصت هاي آلمان ها كم كم داشت نگرانم مي كرد تا اين كه لوكاس پودولسكي و ميرو كلوزه با فرار از كمند آفسايدگيري دفاع حريف و هماهنگي مثال زدني (كلوزه مي توانست خود ضربه را بزند، اما برخلاف فوتباليست هاي خودخواه ايراني به لوكاس پاس داد) گل اول را به تور دروازه لهستاني ها چسباندند و بر دهان و قلم به اصطلاح ورزشي نويس هاي لهستاني كه قبل از بازي هوچي گري كرده بودند، مشت محكمي زدند و هواداران آلمان را در سراسر جهان خوشحال كردند! آلمان ها در اين بازي ثابت كردند كه برنامه ريزي ها و جوان گرايي هاي شان دارد جواب مي دهد و دوران سياه بسترسازي كه باخت ها و حذف شدن ها را به دنبال داشت و دل خيلي از مخالفان را شاد كرده بود، در حال تمام شدن است. ضمن اين كه لهستان هم حريف دست و پا بسته اي نبود و مرد و مردانه جلوي ما بازي كرد. با اين حال در ميانه هاي نيمه دوم، زماني كه باستين شوان اشتايگر به بازي آمد، روند حركت ژرمن ها مثل نيمه اول روان و جالب توجه شد و آلمان ها در يك حركت تيمي عالي باز هم به وسيله پودولسكي جوان به گل رسيدند و دل خيلي ها را شاد كردند و البته حال خيلي از بدخواهان را هم گرفتند! زماني كه گل دوم آلمان به ثمر رسيد پيشاني شكر بر زمين گذاشتم ولی روحم همانند تمام آلماني ها و "آلمان بازها" در آسمان بود. تا پنجشنبه شب براي پيروزي آلمان بر كرواسي و انتقام آن شكست تلخ و غيرقابل هضم جام ۹۸ صبر مي كنيم. به اميد ادامه پيروزي هاي مردان سخكتوش ژرمن و سرافرازي تمام هواداران شان در سراسر جهان. دوستان آلماني ام منتظر حرف هايتان هستم! اين جا كافه اي است براي دور هم جمع شدن آلماني ها. اميدوارم نحسي سيزده این جام تنها گريبان رقيبان آلمان را بگيرد و تا روز فینال پرنده پیروزی و اقبال بر شانه های ما جا خوش کند!

+ نوشته شده توسط امیررضا نوری پرتو در دوشنبه بیستم خرداد 1387 و ساعت 15:57 |

 

" مردي از تبار سال هاي طلايي سينما "

 

" سيدني پولاك، كارگردان و بازيگر مشهور هاليوود، در گذشت. "

 

 

 

 

     در خبرها شنيده شد كه سيدني پولاك، كارگردان و بازيگر سرشناس هاليوود، دوشنبه شب در سن هفتاد و شش سالگي به دليل ابتلا به بيماري سرطان در لوس آنجلس درگذشت. پولاك در يكم جولاي سال 1934 در ايالت ايندياناي آمريكا متولد شد. خانواده او از مهاجران روس يهودي بودند. مادرش، ربكا ميلر يك خانه دار الكلي بود و پدرش، ديويد پولاك يك بوكسور حرفه اي به حساب مي آمد. آن دو زماني كه سيدني يك نوجوان بود، از هم جدا شدند و زماني كه او به سن شانزده سالگي رسيد، مادر خود را از دست داد. سيدني در سال 1952 تحصيلاتش را در دبيرستاني واقع در اينديانا تمام كرد و بلافاصله رهسپار نيويورك شد. او به مدت دو سال در يك مدرسه بازيگري تئاتر كه سالني براي اجراي عموم نيز داشت، فنون بازيگري را آموخت و سپس راهي خدمت سربازي شد. پس از اتمام دوره خدمت در ارتش، سيدني پولاك به همان مدرسه بازگشت و اين بار در همان تماشاخانه و مدرسه بازيگري به تدريس علوم و ريزه كاري هاي هنرپيشگي پرداخت. او در سال 1958 با كلر گريسود، يكي از شاگردان سابق اش، ازدواج كرد. در سال هاي انتهايي دهه پنجاه پولاك بازيگري در عرصه تئاتر را به صورت حرفه اي و پيوسته ادامه داد و سرانجام پايش به تلويزيون باز شد. او چندين سال در تلويزيون حضوري گسترده و فعال داشت. در يك يا چند اپيزود از يازده مجموعه پربيننده، در فاصله زماني سال هاي 1959 تا 1962، بازي كرد و درست در همين زمان بود كه تصميم گرفت توانايي هاي خود را در زمينه كارگرداني نيز بيازمايد. پولاك در سال هاي 1961 تا 1965 در بيش از ده مجموعه عهده دار كارگرداني چند قسمت از آن ها شد و خيلي زود تسلط و اشتياق او در كارگرداني از او يك فيلمساز سرشناس تلويزيوني ساخت. در دهه هاي پنجاه و شصت ميلادي مديران كمپاني هاي بزرگ هاليوود ديگر به اين نتيجه رسيده بودند كه با كشيده شدن مردم به سمت برنامه هاي تلويزيوني، گيشه سينماها به خطر افتاده و آن ها ديگر نمي توانند به سودهاي كلان مورد نظرشان برسند، لذا ترفندهاي مختلفي را براي جذب دوباره مردم به سمت سالن هاي سينما امتحان كردند و يكي از آن ها جذب كارگردانان و هنرپيشگان سرشناس مجموعه هاي تلويزيوني بود. در اين ميان قرعه شانس به نام سيدني پولاك هم افتاد و او در سال هاي مياني دهه شصت ميلادي در عرصه بزرگ و حرفه اي سينما قدم گذاشت. نخستين فيلم او ريسمان باريك (1965) نام داشت كه حضور ستارگاني همچون سيدني پوآتيه و آن بنكرافت در اين فيلم و نامزدي اين اثر در دو رشته اسكار سبب تثبيت جايگاه پولاك در سينماي حرفه اي شد. به دنبال اين موفقيت نسبي، پولاك سال بعد فيلم اين ملك محكوم است را مقابل دوربين برد. رابرت ردفورد، ستاره بي چون و چراي دهه هاي بعد هاليوود، كه در زمان حضور پولاك در تلويزيون با او آشنا و رفاقتي نزديك ميان آن ها به وجود آمده بود، بازيگر نقش نخست اين فيلم شد و در مقابل ستارگاني همچون ناتالي وود و چارلز برانسون به ايفاي نقش پرداخت. اقتباس موفق فرانسيس فورد كاپولا ي جوان از نمايشنامه مشهور و پرطرفدار تنسي ويليامز و تسلط پولاك بر ميزانسن صحنه ها و بهره گيري از توانايي هاي ردفورد و وود سبب شد تا فيلم اين ملك محكوم است از سوي منتقدان ستايش شود. پولاك تا پايان اين دهه تقريبا هر سال يك فيلم مقابل دوربين برد كه از معروف ترين آن ها مي توان به وسترن شكارچيان پوست سر آدم (1968) با حضور برت لنكستر اشاره كرد. اما در همين دهه او يكي از موفق ترين فيلم هاي كارنامه فيلمسازي خود را خلق كرد؛ آنان به اسب شليك مي كنند، نمي كنند؟ . اين اثر كه بر مبناي رماني نوشته هوريس مك وي ساخته شد، داستاني را در دوران بحران و ركود اقتصادي آمريكا در دهه سي ميلادي روايت مي كرد. فيلم در رشته هاي بهترين بازيگر نقش اول زن (جين فاندا)، بهترين فيلمنامه اقتباسي، بهترين موسيقي متن نامزد دريافت جايزه اسكار شد و پولاك نيز براي اين فيلم براي اولين بار موفق شد نام خود را در فهرست كانديداهاي بهترين كارگردان سال از ديد اعضاي آكادمي ببيند. ضمن اينكه گيگ يانگ براي نقش آفريني درخشانش در اين فيلم جايزه اسكار بهترين بازيگر مكمل مرد را از آن خود كرد. موفقيت "آنان به اسب شليك مي كنند، نمي كنند؟" در گيشه نيز باعث شد همگان به پولاك به چشم يك كارگردان حرفه اي و مسلط كه از پس ژانرهاي گوناگون بر مي آيد، نگاه كنند. پولاك وسترن جرميا جانسن را در سال 1972 و با بازي رابرت ردفورد مقابل دوربين برد. در دهه اي كه بيشتر آثار جريان حاكم با پيروي از جنبش هاي آزادي خواه اجتماعي و سياسي در عرصه هاي تازه اي سرك مي كشيدند و لااقل سعي مي كردند خود را متفاوت نشان دهند، نمايش چنين فيلمي نظر چنداني را به خود جلب نكرد. سال بعد پولاك بار ديگر از رابرت ردفورد براي بازي درفيلم آن جور كه بوديم دعوت كرد. او در اين ملودرام بار ديگر رويكردي نوستالژيك به آمريكاي دهه سي و چهل ميلادي داشت و از بارابارا استرايسند، ستاره موفق آن سال ها در نقش مقابل ردفورد استفاده كرد. اين فيلم موفقيت نسبي را براي پولاك به همراه داشت. سال 1975 همه سينمادوستان شاهد كار مشترك ديگري از رابرت ردفورد و سيدني پولاك بودند. اين دو سينماگر ديگر شناخته شده در فيلم مشهور سه روز كندور وارد دهمين سال همكاري خود شدند. پولاك در اين فيلم با بهره برداري از آمادگي ذهني جامعه از واقعه واترگيت (رسوايي ريچارد نيكسون، رييس جمهور وقت آمريكا) موفق شد يك تريلر سياسي خوش ساخت، مطابق با چارچوب ها و كليشه هاي ژانر، درباره فعاليت هاي پشت پرده سيا بسازد و پاسخ نسبتا خوبي هم از تماشاگران و منتقدان دريافت كند. پولاك در همين سال فيلم ياكوزا را با فيلمنامه اي از پل شريدر روانه اكران كرد كه موفقيت چنداني به دست نياورد. روند عدم موفقيت سيدني پولاك در نيمه دوم دهه هفتاد همچنان ادامه داشت. در سال 1976 او داستان عشقي آميخته به احساسات گرايي و سانتي مانتاليسم را در فيلم بابي ديرفيلد مقابل دوربين برد كه به جز بازي مثل هميشه حساب شده آل پاچينون نكته تازه اي نداشت. سواركار الكتريكي (1979) ديگر فيلم اين كارگردان فقيد بود كه تنها نكته قابل ذكر آن همكاري دوباره رابرت ردفورد و جين فاندا با او بود. اما پل نيومن نيز يكي ديگر از ستارگان بزرگ سينما بود كه پولاك شانس همكاري با او را در تريلر ماجراجويانه و ژورناليستي به نام بدون قصد براي ارتكاب جرم (1981) پيدا كرد و البته نتيجه كار نه براي پولاك چمشگير بود و نه در كارنامه درخشان بازيگري نيومن اثري درخور به حساب مي آمد. اما كمدي درام توتسي (1983) تا حد بسياري توانست ناكامي هاي پولاك را در دهه هفتاد جبران كند. داستين هافمن در اين فيلم كه دومين اثر پرفروش سال دنيا شد و تحسين منتقدان را نيز به دنبال داشت، نقش مردي را بازي مي كند كه مجبور مي شود براي رهايي از مشكلي كه به آن گرفتار شده، به هيبت يك زن در آيد. فيلم دومين نامزدي اسكار بهترين كارگرداني را براي سيدني پولاك به همراه داشت. ضمن اينكه توتسي در رشته هاي بهترين فيلم و بهترين بازيگر نقش اول مرد نيز كانديداي دريافت اين جايزه شد و جسيكا لانگ براي اين فيلم اسكار بهترين بازيگر نقش اول زن را تصاحب كرد. بخت و اقبال پولاك در نيمه دهه هشتاد به اوج خود رسيد. او رمانس پر زرق و برق و بسيار خوش ساخت از آفريقا را در سال 1985 روانه اكران جهاني كرد كه بسيار مورد استقبال منتقدان و نويسندگان سينمايي قرار گرفت و حتي عده اي در ابعادي اغراق آميز آن را فيلمي در حد و اندازه هاي آثار حماسي بزرگي نظير لورنس عربستان و يا دكتر ژيواگو (هر دو ساخته ديويد لين فقيد) مي ناميدند. رابرت ردفورد و مريل استريپ بازيگران نقش هاي اصلي اين فيلم بودند كه استريپ براي اين اثر نامزد دريافت جايزه اسكار شد. اما فيلم در شب مراسم آكادمي اسكار در شاخه هاي ديگر تمام جايزه ها را درو كرد! از آفريقا در آن سال اسكار بهترين فيلم، بهترين كارگردان، بهترين فيلمنامه، بهترين موسيقي، بهترين فيلمبرداري و بهترين طراحي صحنه را دريافت كرد. پولاك در دهه نود يك كارگردان حرفه اي و با تجربه محسوب مي شد و ديگر به سرعت سابق فيلم نمي ساخت. با اين وجود هر دو سه سال يك فيلم از او به روي پرده مي رفت. هاوانا (1990) درامي با پس زمينه روزهاي اوج انقلاب كوبا با بازي رابرت ردفورد كه بيشتر اداي ديني به شاهكار بلامنازع سينما يعني كازابلانكا (مايكل كورتيز) بود، موسسه حقوقي (1993) ساخته شده براساس رمان مشهور جان گريشام با بازي جين هاكمن و تام كروز، سابرينا (1995) با بازي هريسون فورد كه بازسازي اثري موفق به همين نام محصول سال  1954 و ساخته استاد مسلم سينماي كلاسيك يعني بيلي وايلدر بود و در نهايت فيلم قلب هاي تصادفي (1999) كه تريلري سياسي و عاشقانه با بازي هريسون فورد بود، فيلم هاي پولاك را در اين دهه تشكيل مي دادند و البته هيچ يك از آن ها در مرتبه اي بالا و شايسته قرار نداشتند و در حد آثاري سرگرم كننده و نهايتا متوسط طبقه بندي مي شدند. او آخرين فيلم خود را در هزاره سوم در سال 2005 و با نام مترجم ساخت كه اثري تريلر با درون مايه سياسي و تروريسم و با بازي نيكول كيدمن و شون پن بود و براي تماشاگران عام سينما جذابيت هايي داشت. از زمان ورود سيدني پولاك به عرصه كارگرداني اشتياق او براي بازي كردن هيچ گاه فرو ننشست. او در بسياري از فيلم هايي كه مي ساخت، نقشي براي خودش كنار مي گذاشت و در عين حال هر از چندگاهي در يكي از فيلم هاي سينمايي نه چندان مطرح بازي مي كرد و همچنين نيم نگاهي به بازي در مجموعه ها وفيلم هاي تلويزيوني داشت. شايد مهم ترين فيلمي كه او در كارنامه بازيگري خود دارد فيلم با چشمان نيمه باز (چشمان تمام بسته) آخرين اثر درخشان استنلي كوبريك فقيد بود كه پولاك در آن در نقش مكمل ويكتور زيگلر حضور نسبتا پرقدرتي داشت. در سال هاي اخير نيز او در كنار جرج كلوني در فيلم  مايكل كلايتون (توني گيلوري، 2007)در نقش مارتي باچ بازي كرد.

     همان طور كه در بالا گفته شد سيدني پولاك با وجود اينكه چند بار نامزد جايزه اسكار شد و حتي يكبار اين جايزه ارزشمند را براي فيلم از آفريقا به خانه برد، اما هيچ گاه به يك جايگاه مهم و قابل اتكا به عنوان يك كارگردان سرشناس و طراز اول در تاريخ سينما دست پيدا نكرد. با وجود تمام اين تفسيرها او يك فيلمساز حرفه اي و كاربلد حساب مي آمد كه آثارش حداقل در مرزي متوسط و قابل قبول قرار مي گرفتند. شايد ريشه اين موضوع به خاستگاه سيدني پولاك بازگردد. به سال های طلايي و درخشان هاليوود و تلويزيون در دهه هاي پنجاه و شصت ميلادي!

+ نوشته شده توسط امیررضا نوری پرتو در چهارشنبه هشتم خرداد 1387 و ساعت 16:24 |